Den Bosch City
Eigen post

Het natuurgebied van Den Bosch: Het Bossche Broek

ma 26 sep 2022
Het natuurgebied van Den Bosch: Het Bossche Broek

Bijzonder natuurgebied Nergens anders in Nederland vind je een natuurgebied zo dicht bij de stad. Vanaf de Parade loop je binnen een paar minuten naar het mooie, rustige Bossche Broek, waar je helemaal tot rust komt. Even je hoofd leegmaken na een drukke dag of een…

Bijzonder natuurgebied

Nergens anders in Nederland vind je een natuurgebied zo dicht bij de stad. Vanaf de Parade loop je binnen een paar minuten naar het mooie, rustige Bossche Broek, waar je helemaal tot rust komt. Even je hoofd leegmaken na een drukke dag of een ochtendwandeling om de dag met een frisse start te beginnen? Dan ben je hier aan het goede adres!

Het Bossche Broek

Het Bossche Broek is een natuurgebied van wel 116 hectare groot. Het ligt aan de zuidkant van Den Bosch, vlak tegen de historische binnenstad aan, en wordt omringd door water. Dit gebied ligt namelijk langs de Dommel en het grenst aan de Zuiderplas.

Het natuurgebied is te bereiken vanuit meerdere ingangen. In theorie zou je helemaal naar Vught kunnen wandelen. Door het Bossche Broek gaat een wandelroute van zo’n 9 kilometer. Deze gaat zowel over onverharde als verharde paden, wat ervoor zorgt dat je er zowel goed doorheen kunt fietsen als wandelen.

De geschiedenis

Nu is het een mooi groen gebied, maar het gebied zag er vroeger anders uit. Tijdens de ijstijd zijn er in Nederland grote, diepe gleuven ontstaan, doordat het ijs het land wegduwde. Den Bosch ligt precies midden in zo’n gleuf, waardoor het een erg vochtig gebied is.

Eind twaalfde, begin dertiende eeuw is Den Bosch gesticht door Hendrik I, de toenmalige hertog van Brabant. Hij bezat destijds al het landgoed “Orthen” maar wilde ook graag een vestingsstad in het noorden. Met de rivieren De Dieze en de Maas (die eveneens de grens van zijn hertogdom vormde) zou Den Bosch een belangrijke stad op de handelsroute worden. Hertog Hendrik I benoemde de stad ’s-Hertogenbosch, oftewel ‘Het Bos van de Hertog’.

Den Bosch werd midden in het natte gebied gebouwd op een zandheuvel. Het gebied eromheen, waaronder het Bossche Broek, stond regelmatig onder water. Dit moerasgebied beschermde de stad eeuwenlang tegen de vijand. Door de modderige bodem zakten de paarden en oorlogsvoertuigen van de vijand erin weg. De natuurlijke barrière leverde de bijnaam de ‘Onoverwinnelijke moerasdraak’ op.

In de Tachtigjarige Oorlog was ‘s-Hertogenbosch een belangrijke vestingstad in het katholieke Zuiden, die regelmatig aangevallen werd door het protestantse Noorden. Na zes mislukte pogingen, lukte het Frederik Hendrik in 1629 ‘s-Hertogenbosch binnen te komen. Frederik Henrik was de enigste zoon van Willem van Oranje. Hij probeerde verschillende steden in het zuiden te veroveren, om zich te verdedigen tegen de Spanjaarden. Met de hulp van de beroemde ingenieur Leeghwater, veel hardwerkende boeren en veel geld kwam hij ‘s-Hertogenbosch binnen. Leeghwater zorgde met behulp van molens en waterwerken ervoor dat het Bossche Broek droog kwam te liggen. Er werden loopgraven aangelegd en zo kon Frederik Hendrik Den Bosch innemen.

Zelfs later in de vorige eeuw was het nog een spannende tijd voor het Bossche Broek. In de jaren zeventig en tachtig zijn er plannen geweest voor een villawijk in het natuurgebied. De gemeenteraad van Vught heeft deze plannen gelukkig altijd afgewezen, anders hadden we dit unieke stuk natuur verloren.

Flora en fauna

Het Bossche Broek is een moerassig gebied dat voornamelijk uit grasland en nat hooiland bestaat. Er zijn enorm veel verschillende soorten planten te vinden, een aantal hiervan zijn erg bijzonder. Zo zijn de scherpe zegge, grote pimpernel en het moeraskartelblad kenmerkend voor het Bossche Broek.

Door de aanwezigheid van al deze planten, zijn er ook veel dieren aanwezig in het natuurgebied. Zo kun je er reeën spotten, zijn er kleine watersalamanders en oranjetipjes. Wat voor dier een Oranjetipje is? Het is een bijzondere vlinder, omdat het mannetje een grote oranje vlek in de voorvleugelpunt van zijn vleugel heeft. Moeraskartelblad

Fotocredits: Flora van Nederland Kleine watersalamander

Fotocredits: Waarneming.nl Oranjetipje

Fotocredits: Natuurmonumenten

De mooiste kiekjes

Je kunt fantastische foto’s maken in het Bossche Broek. Als je vanaf het Bossche Broek naar de stad kijkt, vormt de stad een achtergronddecor met de Sint Jan als blikvanger. En ben je er precies op het tijdstip dat de zon ondergaat of opkomt? Ook dan garanderen we je dat je prachtige foto’s kan maken. De zonsondergang of zonsopkomst geeft namelijk een mooie gloed over het groene gebied. En misschien zie je dan wel een ree.

Tip van Anne

Loop een wandelroute via het pontje:

Volg het water over de aangelegde heuvel totdat je uitkomt bij het pontje. Daarmee kun je de Dommel oversteken. Volg dan de Dommel weer terug richting de stad. Zo heb je een mooi rondje gelopen en zie je een ander stukje van Den Bosch. Het natuurgebied van Den Bosch, het Bossche Broek, is een gebied met een geschiedenis. Vroeger stond het vaak onder water – nu kan je door het gebied wandelen, fietsen, skeeleren en genieten van de natuur.

Neem snel een uurtje of twee vrij om hier met je hond, kat, moeder, vader, buurvrouw, buurman of kinderen een mooie wandeling te maken! En wil je nou meer leuke wandelroutes? Check deze tips.

Het Bossche Broek: Google Maps

Fotocredits: Den Bosch City & Den Bosch Region

Categorieën: Lokale tips

Gerelateerde content

Zelf sieraden maken in Den Bosch? Ontdek Coco Balu Studio
Local tip

Zelf sieraden maken in Den Bosch? Ontdek Coco Balu Studio

De creatieve Bossche Brendy maakt inmiddels al bijna zeven jaar sieraden onder de naam Coco Balu Jewelry. Wat ooit begon als een kleine hobby, groeide in de afgelopen jaren uit tot een mooie onderneming.

vr 2 okt 2026Lokale tips
De leukste activiteiten in Den Bosch – oktober
Maandgids

De leukste activiteiten in Den Bosch – oktober

Oktober, de maand van een lekker herfstzonnetje en bockbieren, maar ook griezelen en snoeiharde feestjes. Wij hebben de leukste tips voor je op een rijtje gezet om je in oktober mee te vermaken.

vr 2 okt 2026Lokale tips